Een recent experiment

Gerelateerde afbeelding

Ten tweede zal Watson niet alleen volkomen vertrouwd zijn met mijn hele genoom en mijn medische geschiedenis, maar ook met de genomen en medische geschiedenissen van mijn ouders, broers, zussen, neven, nichten, buren en vrienden. Watson zal meteen weten of ik onlangs in een tropisch land ben geweest, of ik vaker buikgriep heb gehad, of er in mijn familie darmkanker voorkomt en of meer mensen in de stad die ochtend over diarree klagen. Ten derde zakelijke energie vergelijken wordt Watson nooit moe, hij krijgt nooit honger, hij wordt nooit ziek en hij heeft alle tijd van de wereld voor me. Ik kan thuis op de bank honderden vragen beantwoorden om Watson precies te vertellen hoe ik me voel. Dat is goed nieuws voor de meeste patiënten (behalve misschien hypochonders). Maar als je nu geneeskunde gaat studeren en verwacht dat je over twintig jaar nog steeds huisarts kunt zijn, moet je daar misschien nog maar eens goed over nadenken. Met zo’n Watson zijn er niet veel Sherlocks meer nodig. Deze dreiging hangt niet alleen huisartsen boven het hoofd, maar ook specialisten. Het zou zelfs wel eens makkelijker kunnen zijn om specialisten op een relatief klein gebied, zoals het diagnosticeren van kanker, te vervangen. Bij een recent experiment stelde een computeralgoritme in negentig procent van de hem voorgelegde longkankergevallen de juiste diagnose, terwijl menselijke artsen niet verder kwamen dan een succespercentage van vijftig.8 De toekomst is in feite al aangebroken. CTscans en mammografieën worden in de zakelijke energie regel gecontroleerd door gespecialiseerde algoritmen die artsen een second opinion kunnen geven, en die detecteren soms tumoren die de artsen over het hoofd hebben gezien.9 Er zijn nog heel wat lastige technische problemen waardoor Watson en zijn soort de meeste artsen nu nog niet kunnen vervangen. Maar die technische problemen -hoe lastig ze ook zijn -hoeven maar één keer opgelost te worden. Het opleiden van een menselijke arts is een ingewikkeld, duur en omslachtig proces dat jaren in beslag neemt.

Wie zijn ik?

Gerelateerde afbeelding
De wetenschap ondermijnt niet alleen het liberale geloof in de vrije wil, maar ook het geloof in individualisme. Liberalen geloven dat we een uniek, ondeelbaar zelf hebben. In-dividuen zijn on-deelbaar. Oké, mijn lichaam bestaat uit zo’n 37 biljoen cellen9 en mijn lichaam en geest ondergaan elke dag talloze wijzigingen en transformaties, maar als ik goed oplet en mijn best doe om in contact met mezelf te blijven, dan zal ik diep in mijn binnenste een duidelijke, heldere, authentieke stem horen die mijn eigen ware zelf is en die alles in het universum zin en waarde geeft. Het liberalisme slaat alleen winkel huren amsterdam ergens op als ik een echt zelf heb -lees: één echt zelf -want als ik meer dan één authentieke stem heb, hoe moet ik dan weten naar welke ik moet luisteren in het stemhokje, in de supermarkt en op de relatiemarkt? De laatste decennia zijn biowetenschappers echter tot de conclusie gekomen dat het liberale verhaal pure mythologie is. Het ondeelbare authentieke zelf is net zo echt als de eeuwige ziel, Sinterklaas en de paashaas. Als ik echt diep in mezelf kijk, valt de schijnbare eenheid die ik als vanzelfsprekend beschouw uiteen in een kakofonie van tegenstrijdige
stemmen, waarvan er niet eentje mijn ‘ware zelf’ is. Mensen zijn geen individuen. Mensen zijn ‘dividuen’. Het menselijke brein bestaat uit twee hersenhelften die met elkaar verbonden zijn door een dikke zenuwkabel. Elke hersenhelft bestuurt de tegenovergestelde kant van het lichaam. De rechterhersenhelft bestuurt de linkerkant van het lichaam, ontvangt gegevens van de linkerkant van het blikveld en is verantwoordelijk voor de bewegingen van de linkerarm en het linkerbeen, en vice versa. Daarom negeren mensen die een beroerte in hun rechterhersenhelft hebben gehad soms de linkerkant van hun lichaam (ze kammen hun haar alleen aan de rechterkant van hun hoofd of eten alleen het voedsel dat op de rechterkant van hun bord ligt ).10 Er zijn ook winkel huren nijmegen emotionele en cognitieve verschillen tussen de twee hersenhelften, hoewel er geen scherp omlijnde verdeling is. Bij de meeste cognitieve activiteiten zijn beide hersenhelften betrokken, zij het niet in gelijke mate. In de meeste gevallen speelt de linkerhersenhelft bijvoorbeeld een belangrijkere rol bij de spraak en bij logisch redeneren, terwijl de rechterhersenhelft dominanter is bij het verwerken van ruimtelijke informatie.

Evolutionair humanisten

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Vanuit dit idee beweren evolutionair humanisten dat oorlog heel waardevol en zelfs essentieel is, in tegenstelling tot wat liberale kunstenaars als Otto Dix denken. De film The Third Man speelt in Wenen, vlak na het einde van de Tweede Wereldoorlog. Filmpersonage Harry Lime zegt over het afgelopen conflict: ‘Ach, het was allemaal niet zo erg … In Italië hadden ze in hun dertig jaar onder de Borgia’s volop oorlog, terreur, moord en bloedvergieten, maar ze produceerden wel Michelangelo, Leonardo da Vinci en de renaissance. In Zwitserland hadden ze broederliefde, ze hadden vijfhonderd jaar democratie en vrede, en wat heeft dat opgeleverd? De koekoeksklok.’ Lime zit er in kantoorruimte huren amsterdam bijna alles naast – Zwitserland was waarschijnlijk het meest bloeddorstige hoekje van het vroegmoderne Europa (het voornaamste exportproduct bestond uit huurlingen) en de koekoeksklok is uitgevonden door Duitsers -maar de feiten zijn minder belangrijk dan Limes idee dat oorlog de mensheid tot nieuwe prestaties aanzet. Oorlog geeft de natuurlijke selectie eindelijk de vrije teugel. Het roeit de zwakken uit en beloont hun wredere, ambitieuzere broeders. Oorlog onthult de waarheid over het leven en wekt een verlangen naar macht, glorie en veroveringen op. Nietzsche vatte het samen met uitspraken als ‘oorlog is de school des levens’ en ‘wat me niet doodt, maakt me sterker’. Luitenant Henry Jones uit het Britse leger zei ongeveer hetzelfde. Drie dagen voor zijn dood aan het westelijke front van de Eerste Wereldoorlog stuurde de eenentwintigjarige Jones een brief aan zijn broer, waarin hij zijn oorlogservaringen heel gloedvol omschreef:
Heb je er ooit bij stilgestaan dat oorlog, ondanks alle gruwelen, in elk geval iets groots is? Daarmee bedoel ik dat het kantoorruimte huren nijmegen je met je neus op de werkelijkheid drukt. De dwaze grillen, de zelfzuchtigheid, de luxe en de commerciële trivialiteiten van het leven dat negen tiende van de wereldbevolking in vredestijd leidt, worden in een oorlog vervangen door een primitiviteit die in elk geval eerlijker en uitgesprokener is. Bekijk het eens van deze kant: in vredestijd leid je je eigen kleine leventje, verdiept in trivialiteiten, vol zorgen om je eigen comfort, om geldzaken en dat soort dingen. Je leeft alleen voor jezelf Wat een verachtelijk leventje! Maar in een oorlog is het zelfs als je sneuvelt zo dat je het onvermijdelijke hoogstens een paar jaar versnelt en dan heb je in elk geval het bevredigende gevoel dat je het loodje legt in een poging om je land te helpen. Je hebt in feite een ideaal verwezenlijkt, wat je in het normale leven volgens mij maar heel zelden doet. De reden is dat het gewone leven een commerciële, zelfzuchtige grondslag heeft. Als je verder wilt komen, kan dat niet met schone handen.

De middeleeuwen

Gerelateerde afbeelding

Moord is verkeerd, maar niet omdat een of andere god ooit heeft gezegd dat gij niet zult doden. Moord is eerder verkeerd omdat het enorm veel leed met zich meebrengt voor het slachtoffer, zijn familie, en zijn vrienden en bekenden. Diefstal is niet verkeerd omdat een oeroude tekst zegt dat gij niet zult stelen, maar omdat het je een ellendig gevoel bezorgt als je je spullen kwijtraakt. Maar als een handeling niemand een slecht gevoel geeft, kan er ook niets mis mee zijn. Als dezelfde antieke tekst zegt dat God ons heeft opgedragen geen afbeeldingen van mensen of dieren te maken (Exodus 20A), maar mijn hobby is het beeldhouwen van dat soort figuren en ik doe er niemand kwaad mee, wat zou er dan ooit mis mee kunnen zijn? Het huidige debat over homoseksualiteit wordt gedomineerd door dezelfde logica. Als twee volwassen mannen het fijn vinden om seks met elkaar te hebben en ze doen er verder niemand kwaad mee, waarom zou het dan verkeerd zijn en waarom zouden we het verbieden? Het is een privékwestie van deze twee mannen en kantoorruimte huren rotterdam het staat ze vrij er zelf over te beslissen op basis van hun eigen persoonlijke gevoelens. Als twee mannen in de middeleeuwen aan een priester opbiechtten dat ze verliefd op elkaar waren en dat ze nog nooit zo gelukkig waren geweest, zou hun goede gevoel niets veranderd hebben aan het vernietigende oordeel van de priester. Hun gebrek aan schuldgevoel zou de zaak zelfs alleen maar erger maken. Maar nu krijgen twee mannen die verliefd op elkaar zijn te horen: ‘Als het goed voelt, dan moet je het doen. Laat je niet gek maken door priesters. Volg gewoon je hart. Je weet zelf het beste wat goed voor je is.’ Het is interessant dat zelfs religieuze fanaten tegenwoordig dit soort humanistische argumenten aangrijpen als ze de publieke opinie willen beïnvloeden. Een voorbeeld: de afgelopen tien jaar heeft de Israëlische LGBT-gemeenschap elk jaar een Gay Pride-optocht gehouden in Jeruzalem. Het is een zeldzame dag van  kantoorruimte huren almere harmonie in deze verscheurde stad, omdat het de enige gelegenheid is waarbij religieuze joden, moslims en christenen ineens een gemeenschappelijk doel hebben: ze gaan allemaal even hard schuimbekken bij de Gay Parade. Maar hun argumenten zijn pas echt interessant. Ze zeggen niet: ‘Deze zondaars mogen geen Gay Parade houden omdat God homoseksualiteit verbiedt.’ Nee, ze verklaren voor elke beschikbare microfoon en tv-camera dat het ‘ons kwetst om een homo-optocht in de heilige stad Jeruzalem te moeten aanzien. Homo’s willen zo graag dat we hun gevoel respecteren, maar ze moeten onze gevoelens ook respecteren

Godvervalsing

Gerelateerde afbeelding
Nu we iets meer weten over religie, kunnen we de relatie tussen religie en wetenschap eens goed onder de loep nemen. Er bestaan twee extreme interpretaties van deze relatie. De ene zegt dat wetenschap en religie gezworen vijanden zijn en dat de moderne geschiedenis is gevormd door een strijd op leven en dood tussen wetenschappelijke kennis en religieus bijgeloof. Uiteindelijk verdreef het licht van de wetenschap de duisternis van de religie en werd de wereld steeds areligieuzer, rationeler en welvarender. Nu is het inderdaad kantoor huren rotterdam zo dat sommige wetenschappelijke bevindingen religieuze dogma’s ondermijnen, maar dat hoeft niet per se te gebeuren. Volgens het islamitische dogma is de islam bijvoorbeeld in het zevende-eeuwse Arabië gesticht door de profeet Mohammed en daar is meer dan genoeg wetenschappelijk bewijs voor. Wat nog belangrijker is, is dat de wetenschap altijd religieuze assistentie nodig heeft om werkbare menselijke instituten te creëren. Wetenschappers onderzoeken hoe de wereld werkt, maar er is geen wetenschappelijke methode om te bepalen hoe mensen zich moeten gedragen. De wetenschap vertelt ons dat mensen niet kunnen overleven zonder zuurstof. Maar is het ook oké om criminelen terecht te stellen door middel van verstikking? De wetenschap weet niet hoe ze zo’n vraag moet beantwoorden. Alleen religies kunnen ons daarbij van advies dienen. Daardoor zijn alle praktische projecten die wetenschappers ondernemen ook afhankelijk van religieuze inzichten. Neem bijvoorbeeld de aanleg van de Drieklovendam in de Jangtsekiang. Toen de Chinese overheid in i992 besloot die dam te bouwen, konden natuurkundigen berekenen hoeveel druk de dam aan zou moeten kunnen, economen konden inschatten hoeveel de bouw waarschijnlijk zou kosten en elektrotechnici konden voorspellen hoeveel elektriciteit ermee opgewekt kon worden. Maar de regering moest nog andere factoren meewegen. Door de dam zou meer kantoor huren almere dan zeshonderd vierkante kilometer land onder water komen te staan, met allerlei dorpen en stadjes, duizenden archeologische monumenten en unieke landschappen en leefgebieden.

De Portugese regering

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

De Portugese regering, die heel weinig zin had om vluchtelingen op te nemen, stuurde agenten om de ongehoorzame consul terug te halen en ontsloeg hem uit de diplomatieke dienst. Maar de functionarissen die zich zo weinig gelegen lieten liggen aan de menselijke ellende hadden desondanks een heilig ontzag voor documenten en de visa die De Sousa Mendes tegen de bevelen in had verleend, werden gerespecteerd
door Franse, Spaanse én Portugese bureaucraten, waardoor zo’n 30.000 mensen werden gered van een wisse dood in de kampen. De Sousa Mendes was, gewapend met niets meer dan een rubberen stempel, verantwoordelijk voor de grootste eenpersoonsreddingsoperatie van de Holocaust.2
22. Aristides de Sousa Mendes, de reddende engel met de rubberen stempel.
23. Een van de duizenden levensreddende visa dieDeSousa Mendesin juni1940 uitschreef.
De heilige status van het geschreven woord had vaak ook veel minder positieve effecten. Tussen 1958 en 1961 ondernam het communistische China de Grote Sprong Voorwaarts, waarmee Mao Zedong China razendsnel in een supermacht wilde omtoveren. Mao gaf opdracht de landbouwproductie te verdubbelen en verdriedubbelen, omdat hij het graansurplus wilde gebruiken voor ambitieuze industriële en militaire projecten. Zijn onmogelijke eisen werden vanuit de regeringskantoren in Beijing de bureaucratische kantoor huren amsterdam ladder af gestuurd en belandden via provinciale bestuurders uiteindelijk bij de dorpshoofden. De plaatselijke beambten durfden geen kritiek te leveren en wilden hun superieuren graag te vriend houden, dus leverden ze imaginaire rapporten in over opzienbarende vermeerderingen van de landbouwopbrengst. Toen de verzonnen cijfers weer de bureaucratische ladder op werden gestuurd, dikte elke ambtenaar ze nog wat meer aan met hier en daar een extra nulletje. In 1958 kreeg de Chinese overheid zodoende te horen dat de jaarlijkse graanproductie vijftig procent hoger lag dan in werkelijkheid het geval was. De regering geloofde de rapporten en verkocht miljoenen tonnen rijst aan het buitenland in ruil voor wapens en zware machinerie, omdat ze dacht dat er nog genoeg kantoor huren nijmegen over was om de Chinese bevolking te voeden. Dit veroorzaakte de grootste hongersnood in de geschiedenis en de dood van tientallen miljoenen Chinezen.

Twee instituten

Gerelateerde afbeelding

Ion Iliescu werd tot president van Roemenië verkozen, terwijl zijn collega’s ministers, parlementsleden, bankdirecteuren en multimiljonairs werden. De nieuwe Roemeense elite die het land nu nog steeds beheerst bestaat voornamelijk uit voormalige communisten en hun families. De massa die zijn nek uitstak in Timi§oara en Boekarest moest het met de schamele restjes doen, omdat ze niet wisten hoe ze samen een efficiënte organisatie op moesten bouwen die kantoor per uur rotterdam hun belangen zou vertegenwoordigen.
Iets vergelijkbaars gebeurde met de Egyptische revolutie van 2011. Wat de televisie in i989 deed, deden Facebook en Twitter in 201i. De nieuwe media hielpen de massa bij het coördineren van zijn activiteiten, zodat duizenden mensen op het juiste moment de straten en pleinen op gingen en het regime van Mubarak omverwierpen. Het is echter één ding om 100.000 mensen naar het Tahrirplein te krijgen, maar iets heel anders om greep te krijgen op de politieke machinerie, om de juiste handen te schudden in de juiste achterkamertjes en om een beetje kantoorruimte huren almere effectief een land te runnen. Toen Mubarak opstapte, konden de demonstranten het vacuum niet opvullen. Egypte had maar twee instituten die georganiseerd genoeg waren om het land te regeren: het leger en de Moslimbroederschap. Vandaar dat de revolutie eerst werd gekaapt door de Broederschap en uiteindelijk door het leger. De Roemeense ex-communisten en de Egyptische generaals waren niet intelligenter of beter met hun handen dan de oude dictators of de demonstranten in Boekarest en Caïro. Hun enige voordeel was dat ze flexibel konden samenwerken. Ze werkten beter samen dan de massa en ze waren tot veel meer flexibiliteit in staat dan de bekrompen Ceau§escu enMubarak.
Meer dan seks en geweld
Als sapiens over de wereld heersen omdat we de enigen zijn die flexibel kunnen samenwerken met grote aantallen soortgenoten, dan moet dat ons geloof in de heiligheid van het mensdom wel ondermijnen. We denken vaak dat we zo speciaal zijn en daarom allerlei privileges verdienen. Als bewijs daarvoor wijzen we op de fantastische prestaties van onze soort: we hebben de piramiden en de Chinese muur gebouwd en ontdekt hoe atomen en DNA-moleculen in elkaar zitten, we zijn naar de Zuidpool en de maan gereisd. Als die prestaties voortkomen uit een of andere unieke essentie die ieder individueel mens heeft – een onsterfelijke ziel of zoiets dergelijks – dan zou het zin hebben om al het menselijk leven heilig te verklaren.

Combinaties en scheidingen

Gerelateerde afbeelding

Helaas verwerpt de evolutietheorie het idee dat mijn ware zelf een ondeelbare, onveranderlijke, potentieel eeuwige essentie is. Volgens de evolutietheorie zijn alle biologische entiteiten -van olifanten en eikenbomen tot cellen en DNA-moleculen -opgebouwd uit kleinere, eenvoudigere delen die zich onophoudelijk met elkaar verbinden en van elkaar losmaken. Olifanten en cellen zijn geleidelijk geëvolueerd als gevolg van nieuwe combinaties en scheidingen. Iets wat ondeelbaar en onveranderlijk is, kan niet ontstaan zijn door natuurlijke selectie. Het menselijke oog bijvoorbeeld is een extreem complex systeem dat bestaat uit allerlei kleinere conference room rotterdam componenten, zoals de lens, het hoornvlies en het netvlies. Het oog is niet zomaar op een dag in zijn geheel ontstaan met al die onderdelen op de juiste plek. Het is stapje voor stapje ontstaan en dat heeft miljoenen jaren geduurd. Ons oog lijkt erg op dat van Homo erectus, die een miljoen jaar geleden leefde. Het lijkt iets minder op het oog van Australopithecus, die vijf miljoen jaar geleden leefde. Het is heel anders dan het oog van Dryolestes, die honderdvijftig miljoen jaar geleden leefde. En het lijkt niets gemeen te hebben met de eencellige organismen die onze planeet honderden miljoenen jaren geleden bevolkten. Maar zelfs conference room almere eencelligen hebben minuscule organellen die de micro-organismen in staat stellen om licht van duisternis te onderscheiden en van het donker naar het licht te bewegen. Het pad dat van zulke archaïsche sensoren naar het menselijke oog leidt, is lang en bochtig, maar als je honderden miljoenen jaren de tijd hebt, kun je die hele weg zeker wel stap voor stap afleggen. Dat kan omdat het oog is samengesteld uit allerlei verschillende onderdelen. Als een van die onderdelen om de paar generaties een beetje verandert door een kleine mutatie – het hoornvlies wordt bijvoorbeeld iets boller – dan kunnen die veranderingen miljoenen generaties later een menselijk oog opleveren. Als het oog een holistische entiteit was, zonder losse onderdelen, had het nooit kunnen evolueren door natuurlijke selectie.

Antropologische en archeologische aanwijzingen

Gerelateerde afbeelding
Er zijn antropologische en archeologische aanwijzingen dat de jagers-verzamelaars van weleer waarschijnlijk animisten waren: ze geloofden niet dat er een kloof bestond tussen mensen en andere dieren. De wereld -het plaatselijke rivierdal en de omringende bergen -was eigendom van al zijn bewoners en iedereen volgde dezelfde regels. Die regels gingen gepaard met eindeloze onderhandelingen tussen alle betrokken wezens. Mensen praatten met dieren, bomen en stenen, en ook met feeën, demonen en geesten. Uit dit web van communicatie ontstonden waarden en normen die niet alleen van toepassing waren op mensen, maar ook op olifanten, eikenbomen en fantomen.7 Het animistische wereldbeeld leeft nog steeds bij sommige co-working space rotterdam gemeenschappen van jagers-verzamelaars die tot in de moderne tijd zijn blijven bestaan. Een van die stammen is het Nayaka-volk, dat in de tropische wouden van Zuid-India leeft. Antropoloog Danny Naveh, die de Nayaka jarenlang heeft bestudeerd, meldde dat een Nayaka die door de jungle loopt en daar een gevaarlijk dier tegenkomt, zoals een tijger, een slang of een olifant, tegen zo’n dier kan zeggen: ‘Jij woont in het woud. Ik woon ook in het woud. Jij bent hier gekomen om te eten en ik ben hier ook gekomen om wortels en knollen te verzamelen. Ik ben hier niet om je kwaad te doen.’ Op een keer werd een Nayaka gedood door een mannelijke olifant die ‘de olifant die altijd alleen loopt’ werd genoemd. De Nayaka weigerden beambten van de Indiase boswachterij te helpen het dier te vangen. Ze vertelden Naveh dat deze olifant vroeger bevriend was met een andere mannelijke olifant, waarmee hij altijd co-working space almere rondzwierf. Op een dag vingen boswachters de tweede olifant en sindsdien was ‘de olifant die altijd alleen loopt’ boos en gewelddadig geworden. ‘Hoe zou jij het vinden als je man van je werd afgepakt? Zo voelde deze olifant zich ook. Die twee olifanten gingen ‘s avonds soms elk hun eigen weg[ … ] maar ‘s ochtends kwamen ze altijd weer bij elkaar. Op die dag zag de olifant zijn vriend vallen en op de grond liggen. Als er twee altijd samen zijn en je schiet er één dood, hoe zou de ander zich dan voelen?

Denkers en wetenschappers

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Veel denkers en wetenschappers proberen te voorspellen hoe de wereld er in 2100 of 2200 uit zal zien. Dat is pure tijdverspilling. Een béétje voorspelling moet rekening houden met het vermogen om de menselijke geest om te bouwen tot iets anders, en dat is onmogelijk. Er zijn veel wijze antwoorden op de vraag wat mensen met hersenen als de onze met biotechnologie gaan doen, maar er zijn geen goede antwoorden op de vraag wat wezens kantoorruimte huren amsterdam met een ander soort hersenen met biotechnologie zouden doen. Het enige wat ervan te zeggen valt is dat mensen die op ons lijken waarschijnlijk biotechnologie zullen gebruiken om hun eigen geest te transformeren en dat we met ons huidige verstand onmogelijk kunnen overzien wat er dan gebeurt. De details zijn dus onduidelijk, maar we kunnen toch wel iets zeggen over de kant die het met de geschiedenis opgaat. In de eenentwintigste eeuw zal het derde grote project van de mensheid eruit bestaan dat we goddelijke scheppende en vernietigende vermogens zullen verwerven en dat Homo sapiens geüpgraded zal worden naar Homo deus. Dit derde project zal de eerste twee projecten uiteraard in zich opnemen en erdoor voortgestuwd worden. De reden dat we ons kantoorruimte huren nijmegen lichaam en onze geest willen omvormen is vooral dat we onszelf willen vrijwaren van ouderdom, dood en ellende, maar als we dat eenmaal kunnen, wie weet wat we dan verder nog doen met die vermogens? We kunnen de nieuwe menselijke agenda dus evengoed zien als een agenda met eigenlijk maar één project (met vele zijtakken), namelijk het bereiken van een goddelijke status. Dat mag misschien onwetenschappelijk of ronduit excentriek klinken, maar dat komt dan doordat mensen de betekenis van het woord ‘goddelijk’ vaak verkeerd begrijpen. Goddelijkheid is geen vage metafysische eigenschap en staat ook niet gelijk aan almacht. Bij het upgraden van mensen tot goden moeten we bij goddelijkheid eerder denken aan Griekse goden of hindoeïstische deva’s en niet aan de almachtige Bijbelse hemelvader. Onze afstammelingen zouden nog steeds zo hun zwakheden, eigenaardigheden en beperkingen hebben, net als Zeus en Indra die hadden. Maar ze zouden op een veel ambitieuzere schaal dan wij kunnen liefhebben, haten, creëren en vernietigen.